على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

789

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه با شانه از بن موى بزبر مىآورند و كرك نيز مىگويند . تبدح ( tabaddoh ) م . ع . برفتار خوش خراميدن يق تبدحت المراة . تبدخ ( tabaddox ) م . ع . تبدخ الرجل : بزرگى نمود و گردن‌كشى كرد آن مرد . تبدد ( tabaddod ) م . ع . پريشان گرديدن و تبدد الحلى صدر الجارية : گرفت زيور تمام سينهء آن دختر را و تبددوا الشيئ بخش بخش كردند آن چيز را بطور تساوى . تبدع ( tabaddo ' ) م . ع . مبتدع گرديدن . و اهل بدعت شدن . تبدل ( tabaddol ) م . ع . ديگرگون گرديدن و تبدله به : گرفت آن را بدل آن . قوله تعالى : وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمانِ فَقَدْ ضَلَّ . تبدل ( tabaddol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تبديل و تحويل . تبدلات ( tabaddol t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مبادلات و تحويلات . تبدى ( tabaddi ) م . ع . برآمدن . و آشگار گرديدن . و مقيم شدن در باديه . تبديد ( tabdid ) م . ع . بدده تبديدا : پريشان كرد آن را و نيز تبديد : درمانده گرديدن . و نشسته به نيم خواب رفتن . تبديع ( tabdi ' ) م . ع . كسى را به بدعت نسبت كردن . تبديل ( tabdil ) م . ع . بدله منه تبديلا : بدل وى آورد . و بدله : ديگرگون كرد او را . الحديث : من بدل دينه فاقتلوه . تبديل ( tabdil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تغيير و دگرگونى . و تغيير صورت و شكل و تغيير حال و رمش . و تحويل و تعويض . و انقلاب . و قابل تبديل : قابل انقلاب و تغييرپذير . و تبديل دادن : جزيدن . تبديلا ( tabdilan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به حالت تغيير صورت تبديلات ( tabdil t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تغييرات . تبديلانه ( tabdil ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تبديل و به حالت تغيير صورت . تبدين ( tabdin ) م . ع . ضعيف شدن . و كلان سال گرديدن . و بدن فلانا : زره پوشانيدن فلان را . تبذار ( tebz r ) ص . ع . رجل تبذار : مرد بسيار گوى و فاش‌كنندهء راز . تبذارة ( tebz rat ) ص . ع . رجل تبذارة : مردى كه بىجا خرج مىكند مال خود را و تباه مىنمايد آن را . تبذح ( tabazzoh ) م . ع . تبذح السحاب : باريد ابر . تبذخ ( tabazzox ) م . ع . گردن‌كشى كردن . تبذر ( tabazzor ) م . ع . تبذر الماء : متغير شد و زرد گرديد آب . تبذل ( tabazzol ) م . ع . در باختن و نگاه نداشتن چيزى . و باد روزه داشتن جامه و خود را . تبذير ( tabzir ) م . ع . فاش كردن راز . و پراكنده و پريشان كردن چيزى . و آزمودن . و بذر الارض : كاشت زمين را . و بذر - المال : پريشان كرد مال را باسراف . تبذير ( tabzir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرج بىجا و اسراف . و تبذير كردن : مال بىجا خرج كردن و اسراف نمودن . تبذيع ( tabzi ' ) م . ع . ترسانيدن يق بذعه تبذيعا : ترسانيد آن را . تبر ( tabr ) م . ع . شكستن . و هلاك كردن ( و الفعل من ضرب ) يق تبره تبرا كسره و فلانا اهلكه . تبر ( tebr ) ا . ع . زر و سيم . و يا ريزهء زر و سيم كه هنوز گداخته و در كالبد نريخته باشند و بعد ريختن ذهب و فضه نامند . و يا آنچه از كان آرند قبل از گداختن . و يا هر فلز كه به كار آيد از مس و روى و جز آن . ج : تبور ( tobur ) . و بلاد التبر ا خ : مملكتى از افريقا كه در آن خاكهء زر بسيار است و ناحية الذهب نيز گويند . تبر ( tabar ) و ( tabr ) م . ع . تبر تبرا ( از باب سمع ) و تبر تبرا ( از باب نصر ) : هلاك گرديد . تبر ( tabar ) ا . پ . آلتى از فولاد كه دستهء چوبين دارد و بدان چوب و درخت شكنند . تبر ( teber ) و ( tabr ) ا . پ . نام يك نوع مرغى . تبرا ( tabarr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيزارى . و تبرا كردن : بيزارى كردن و دورى كردن . و تبرا جستن : بيزارى و دورى جستن . تبراء ( tabr ' ) ا . ع . ناقهء خوش رنگ . تبراك ( tabr k ) م . ع . برك بروكا و تبراكا . مر . بروك . تبراك ( tebr k ) ا . خ . ع . نام موضعى . تبرال ( tabarol ) م . ع . تبرال الديك : دروا كرد پرهاى گردن را آن خروس براى جنگ . تبربس ( tabarbos ) م . ع . برفتار سگ رفتن . و يا سبك و با شتاب رفتن . تبرة ( tebrat ) ا . ع . پاره‌اى از زر و يا سيم در كان . تبر تيشه ( tabar - teyce ) ا . پ . قسمى از تبر مانا به تيشه . تبرج ( tabarroj ) م . ع . تبرجت المراة : بمردان زينت خود را نمود آن زن . تبر خون ( tabar - xun ) ا . پ . درخت عناب . و چوبى سخت و سرخ كه شاطران